DANH MỤC

Làng gốm Chăm nổi tiếng ở Bình Đức

Lượt xem: 300 -

Nằm ở thôn Bình Đức, xã Phan Hiệp huyện Bắc Bình, làng nghề Gốm Gọ không những gắn liền với đời sống sinh hoạt và giải quyết công ăn việc làm cho nhiều lao động tại địa phương, mà còn bảo tồn nét văn hóa độc đáo vốn có của người Chăm.

Gốm nung thủ công của đồng bào Chăm ở thôn Bình Đức được làm từ loại đất đặc biệt với màu sắc, hoa văn tự nhiên đã tạo nên thương hiệu gốm Gọ nổi tiếng khắp miền Nam Trung Bộ.

Nhiều người hay gọi gốm của người Chăm thôn Bình Đức là gốm Gọ (tiếng Chăm là Gok – nghĩa là cái nồi – PV), mang lại sự phân biệt độc đáo giữa các sản phẩm gốm thủ công ở Việt Nam.



Chúng tôi ghé vào nhà ông Lâm Hùng Sỏi (55 tuổi) vào đầu buổi chiều khi thấy ông đang ngồi làm gốm trước sân nhà. Ông Sỏi đang kiểm tra và mài nhẵn lại mặt ngoài của những chiếc gốm thô. Bà Nguyễn Thị Minh (53 tuổi) vợ ông Hùng đang ngồi ở bàn xoay làm những chiếc gốm mới, còn cô con gái của họ đang nhào đất rất tỉ mỉ để dành nguyên liệu cho ngày hôm sau.

Phụ mẹ nhào đất làm gốm từ lúc nhỏ, đến nay, ông Sỏi đã có kinh nghiệm hơn 30 năm trong nghề. Ông Sỏi cho biết, gốm ở đây khác biệt với gốm Bàu Trúc (tỉnh Ninh Thuận) ở loại đất của mỗi địa phương. Gốm Bàu Trúc lấy đất ở gần ruộng nên gốm có màu đen nhiều hơn, còn ở làng Bình Đức lấy đất ở gần con sông ở địa phương nên có màu đỏ nhạt. Đất ở đây có ba lớp: một lớp đất thịt, một lớp sỏi và một lớp dẻo (đất sét), vì vậy đất phải được làm tơi xốp, lựa sỏi ra, rưới nước và trộn thật đều, có thể pha thêm cát để tạo nên độ kết dính nhất định.

 


Với 40 năm làm gốm, bà Minh không cần bất kỳ khung nặn nào mà vẫn có thể cho ra các sản phẩm đều như khuôn mẫu. 

Gốm sau khi được nặn xong sẽ mang ra hiên nhà phơi nắng cho khô trước khi đem nung. Người Chăm ở Bình Đức thường nung gốm vào giữa trưa nắng trên một gò đất cao thoáng gió. Các gia đình tự sắp xếp với nhau về thứ tự nung gốm khi đã đủ số lượng. Nếu các hộ làm gốm có số lượng ít thì có thể gộp lại cùng nung chung. Đây là một nét văn hóa đặc biệt mang tính cộng đồng rất cao của đồng bào Chăm.

Có thể nói đồ gốm của người Chăm phong phú về mẫu mã, đa dạng về chủng loại. Nghề làm gốm gọ mang tính “gia truyền”, con cái học từ cha mẹ. Có nhà từ già đến trẻ chỉ làm gốm, ban đầu là các sản phẩm truyền thống như nồi, trách, dụ, khạp, lu, chậu, mái, hỏa lò, khuôn bánh căn, ống nhổ trầu, sau đó là các sản phẩm mỹ nghệ theo nhu cầu của thị trường. Như vậy dựa vào chức năng sử dụng để phân loại có thể xếp đồ gốm Chăm vào 2 nhóm đồ đun nấu và đồ dùng, nếu dựa vào đặc điểm kỹ thuật và hình dáng có thể chia thành 2 loại đó là gốm đáy tròn, miệng loe và gốm đáy bằng, miệng đứng cao hoặc khum tháp./.

Theo SƠN NGHĨA

CÁC TIN LIÊN QUAN